Бағдат Мусин Шымкентте өткен Digital Kazakhstan форумында «Дата-орталықтар алқабы» жобасын таныстырды
Форум премьер-министр Олжас Бектеновтың төрағалығымен өткен Еуразиялық үкіметаралық кеңес отырысының жалғасы іспетті болды.
Еуразиялық экономикалық одаққа мүше елдердің үкімет басшылары қатысқан Digital Kazakhstan форумында «Қазақтелеком» АҚ Басқарма төрағасы Бағдат Мусин Қазақстанда Еуразияның ірі есептеу хабын құруға бағытталған «Дата-орталықтар алқабы» стратегиялық жобасын ұсынды.
Талқылаудың басты тақырыбы — цифрлық трансформация, технологиялық даму және экономикалық өсудің өзегі ретінде ЖИ енгізу болды. Бұл ретте 2026 жылды жасанды интеллект жылы деп жариялаған ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев белгілеген бағыт ерекше мәнге ие.
Қазақстан жасанды интеллект, жоғары өнімді есептеулер мен технологиялық егемендікті дамытуға бағытталған цифрлық экожүйені дәйекті түрде құруда.
Форумда сөйлеген сөзінде Бағдад Мусин «Дата-орталықтар алқабы» жобасы қарапайым инфрақұрылым емес, деректерді өңдеу мен сақтаудың жаһандық орталығы ретінде Қазақстанның тұғырын бекітетін стратегиялық қадам екенін атап өтті. Жобаның басты артықшылығы — оның бірегей энергетикалық моделі.
Деректерді өңдеу орталықтары Екібастұз қаласында, Екібастұз ГРЭС-1 жанында орналасатын болады. Бұл электр қуатын беруге кететін шығынды азайтуға мүмкіндік береді, ал бұл жаһандық технологиялық компаниялар үшін басты факторлардың бірі.
«Инфрақұрылымды генерация көзінің жанында саламыз. Бұл мұндай ауқымды жобалардың экономикасын түбегейлі өзгертеді», — деп атап өтті Мусин.
Жоба Қазақстанды жаһандық Tier-1 цифрлық хаб санатына қосады. Ұсынылған шарттар әлемдік деңгейде бәсекеге қабілетті: қуаттың құны айына кВт үшін шамамен кв 140 құрайды, бұл орташа нарықтық мәндерден едәуір төмен. Қосымша артықшылығы — BigTech корпорациясына бағытталған салықтық жеңілдіктермен қолайлы инвестициялық тәртіп құру.
Деректерді беруде болатын кідірісті азайтуға (latency) баса назар аударылады. Халықаралық байланысты дамыту Еуропа мен Азияның негізгі цифрлық тораптарымен тиімді өзара іс-қимылды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, бұл бұлтты технологиялар мен ЖИ үшін өте маңызды.
Жоғары өнімді есептеулерді дамыту жеке бағыт болады. Қазірдің өзінде NVIDIA-ның озық архитектураларына негізделген кластерлерді, соның ішінде жаңа буын (Blackwell) шешімдерін іске асыру көзделген, бұл ЖИ-ді ел экономикасына кеңінен енгізуге жол ашады.
«Дата-орталықтар алқабы» жобасы Қазақстанның шикізат моделінен білім экономикасына стратегиялық көшуін көрсетеді.
Ел орасан зор қуат көздеріне қол жеткізу, озық цифрлық инфрақұрылым мен қолайлы реттеуші орта секілді факторлардың бірегей үйлесімін ұсынып отыр. Жаһандық трансформация жағдайында Қазақстан трендтерге бейімделумен қатар, Еуразиялық кеңістіктің негізгі есептеу орталығы рөліне үміткер бола отырып, өзінің күн тәртібін қалыптастырады.